Historia bizi den lekua
Astigarraga
Astigarragako udalerrian industria jarduera eta nekazaritza ustiapena tradizioala uztartzen dira leku gutxitan bezala. Herriko plaza idi probetako dema-plaza mantentzen du oriandik.
Azpeitia
Azpeitia oso ezaguna da Loiolako Santutegiagatik: Jesus Konpainiaren fundatzaile San Ignazio Loiolakoa jaio zen etxea.
Urretxu
Oraindik ere, Urretxuk Erdi Aroko jatorriaren ezaugarriak ikusgai ditu hirigune historikoan. 1383an diseinatu zuten, Gaztelako Joan I.ak hiribilduari hiri-gutuna eman zionean. Bertan, bizilagunei orubeak banatzeko ahalmena emateaz gain, hirigunea diseinatzeko eskubidea ere ematen zien.
Zumarraga
Zumarraga, hasieran, eremu bereiziz osatuta zegoen. Populazioa finkatzeko lehen gunea mendian garatu zen, haranaren hondotik urrun.
Legazpi
Industrializazio berantiarragoa izan zuten beste hiru herrietan ez bezala, Legazpin, burdinaren historia XI. mendean hasi zen, mendietan zeuden haizeolekin (“jentiletxe” ere deituak).
Ordizia
Merezi du alde zaharra bisitatzeak, eraikin historikoak aurkitzen baitira bertan.
Oiartzun
Oiartzungo hirigune historikoa duen antzinatasunagatik eta balio historikoagatik nabarmentzen da.
Bergara
Bergaran, unearen edo norberak behar duenaren araberakoa izango da intentsitatea.
Tolosa
Tolosa, XIII. mendean fundatua eta 10 urtez Gipuzkoako hiriburu izandakoa, garrantzizko erreferentea da gaur egun eskualdean.
Segura
Herri hau 1256an fundatu zuten Gaztelako errege Alfontso X.a Jakitunaren aginduz, goi-lautadatik Pirinioetako beste aldera zihoazen bideak babesteko asmoz.